AI-search visibility principes: tips voor webshops

AI-tools zoals ChatGPT of Perplexity helpen je veel beter bij het vinden van producten dan traditionele zoekmachines.

Als je vraagt naar de beste hardloopschoenen, krijg je geen lijst met tien blauwe links, maar gepersonaliseerde aanbevelingen. Vaak stellen AI-tools aanvullende vragen om te achterhalen wat je precies nodig hebt.

Dit relatief nieuwe verkoopkanaal biedt grote kansen voor webshops. Met een paar gerichte maatregelen kun je de kans vergroten dat je aanbod in de AI-antwoorden verschijnt. Tegelijkertijd betekent een grotere rol van AI in de verkoop minder passieve zichtbaarheid en een nieuwe concurrentiedynamiek, waarin het moeilijker is om je te onderscheiden.

Wat moet je weten om niet achterop te raken met de zichtbaarheid van je winkel in AI?

Hoe AI-zoekmachines de zichtbaarheid beïnvloeden

Je kunt gerust zeggen dat AI-tools een grote verandering teweeg hebben gebracht in het online koopgedrag van consumenten.

Onderzoek van de Nielsen Norman Group laat zien hoe gewenning en gebruiksgemak bepalen hoe we naar informatie zoeken. De meeste mensen gebruiken Google omdat het de standaard zoekmachine is en omdat ze het platform het beste kennen. Het is dan ook logisch dat zoeken via een chatbot voor veel gebruikers net zo natuurlijk en intuïtief voelt.

Typ je in Google de zoekterm 'beste hardloopschoenen', dan krijg je een lijst met tien links. Je ziet paginatitels, korte omschrijvingen en jij beslist zelf op welke link je klikt.

Voer je dezelfde zoekterm in bij ChatGPT of Perplexity, dan ontvang je één bericht met een samenvatting van drie tot vijf bronnen. In dit geval bepaalt AI welke informatie het beste aansluit bij jouw wensen.

AI-zoekopdrachten versus AI-vermeldingen: wat is het verschil?

Als we het hebben over zichtbaarheid in AI, bedoelen we meestal de zogenaamde AI-vermeldingen (Engels: AI mentions).

Wanneer je vraagt naar de beste merken hardloopschoenen, zullen ChatGPT of Gemini hoogstwaarschijnlijk vijf populaire merken noemen die ze al kennen.

Als je daarentegen vraagt: 'Help me goede hardloopschoenen vinden voor zwaar terrein', dan doorzoekt een AI-chatbot het internet specifiek op dit onderwerp en bekijkt het vaak meerdere zoektermen tegelijk. Pas daarna stelt de chatbot concrete producten voor of vraagt het om extra toelichting.

Klik op de afbeelding om deze te vergroten

Wat houdt zichtbaarheid in AI-zoekresultaten eigenlijk in?

In AI-zoekmachines geldt dat de zichtbaarheid van je content niet automatisch betekent dat deze ook wordt aanbevolen. Om op de eerste pagina van Google of een andere traditionele zoekmachine te verschijnen, zijn een paar relatief eenvoudige stappen vaak al genoeg. Denk aan:

• Optimaliseer je content voor de zoektermen waar jouw doelgroep actief naar zoekt;
• Verzamel waardevolle backlinks van relevante websites;
• Zorg dat de technische gezondheid van je webshop op orde is zoals een snelle laadtijd en correcte indexatie.

AI-zoekopdrachten houden rekening met SEO, omdat ze nog steeds gebruikmaken van traditionele zoekmachines. Copilot maakt gebruik van Bing en Gemini van de Google-zoekmachine. Het verschil is dat de AI moet beslissen welke bronnen daadwerkelijk aan de gebruiker worden aanbevolen. En precies hier komt een nieuwe optimalisatielaag om de hoek kijken.

AI zoekt naar signalen die aangeven: dit is een website die in deze specifieke situatie de moeite waard is om aan te bevelen.

Dankzij AI hoeven gebruikers niet langer afhankelijk te zijn van exacte trefwoorden. In plaats daarvan typen ze een eenvoudig bericht in de chatbot, waarna de AI bepaalt welke trefwoorden het beste bij de context passen.

Daarom heeft een productaanbeveling door AI een directe invloed op de verkoop. Als ChatGPT drie webshops aanbeveelt en die van jou daar niet bij zit, kun je ervan uitgaan dat de koper bij de concurrentie terecht is gekomen.

De cruciale vraag is dus: waarom kiest de AI voor deze webshop en laat het een andere winkel links liggen?

AI-zoekmachines: welke risico’s brengen ze met zich mee voor webshops?

We hebben al vastgesteld hoe chatbots en AI-tools van invloed zijn op de manier waarop mensen naar producten zoeken. Laten we ons nu richten op de concrete gevolgen hiervan voor de online zichtbaarheid van je webshop en wat je kunt doen om die te vergroten.

Het zero-click-probleem en aankopen via AI-chatbots

Op Google krijgt je webshop zichtbaarheid, zelfs zonder dat er geklikt wordt. Stel je voor dat iemand zoekt op 'mountainbike tot 350 euro'. Zelfs als die persoon geen enkele pagina bezoekt, is de kans groot dat diegene jouw webshop in de zoekresultaten opmerkt. Bij een volgend bezoek zal die persoon de naam herkennen, waardoor deze persoon eerder geneigd zal zijn om juist bij jou te kopen.

AI-zoekmachines maken dit effect vrijwel ongedaan. Uit onderzoek van Bain en Dynata blijkt dat ongeveer 80% van de gebruikers uitsluitend op de zoekresultaten vertrouwt (de zogenaamde zero-click results), en dat bijna 40% alleen gebruikmaakt van AI-overzichten. Een groot deel van deze zoekopdrachten heeft betrekking op aankopen.

Wat betekent dit in de praktijk? Minder zichtbaarheid van het merk in de zoekresultaten. Minder bezoekers op de website. Minder klikken op banners. Minder kansen op upselling. En uiteindelijk minder verkopen die rechtstreeks in je winkel worden gerealiseerd.

Het verkeer vanuit AI-tools naar webshops groeit jaar op jaar met vele procenten. Bovendien bieden veel AI-tools inmiddels native winkelfuncties: je kunt een product kopen zonder de chat te verlaten. Google heeft onlangs het Universal Commerce Protocol geïntroduceerd, een standaard die het voor webshops gemakkelijker moet maken om verkoop in AI-omgevingen te implementeren.

Minder controle over de positie

AI-zoekopdrachten volgen niet dezelfde regels als traditionele zoekmachines. Google werkt (grotendeels) op voorspelbare wijze: je kunt de posities in de ranglijst voorspellen en reproduceren door beproefde SEO-praktijken toe te passen. Met andere woorden: de kans is groot dat maatregelen die voor product A hebben gewerkt, ook voor product B zullen werken.

AI-zoekopdrachten zijn per definitie onvoorspelbaar. Ze baseren hun resultaten op klassiek SEO, maar ook op semantische overeenkomsten, de context van het gesprek en de persoonlijke voorkeuren binnen de applicatie. Daardoor kan dezelfde gebruiker bij dezelfde vraag telkens een iets ander antwoord krijgen.

Dat ontneemt je een groot deel van de controle. Er zijn weliswaar strategieën die de kans vergroten dat je door de AI wordt aanbevolen, maar die zijn minder nauwkeurig dan traditionele SEO. Succes bereik je door duidelijke signalen naar de AI te sturen en deze zelf te laten interpreteren, in plaats van star op te leggen wat er moet worden weergegeven.

Onnauwkeurigheden en bias van AI

Hoewel AI-modellen het aanzienlijk beter doen dan die van een jaar of twee jaar geleden, hebben ze nog steeds de neiging om onnauwkeurige resultaten te geven, oftewel zogenaamde hallucinaties. AI-modellen weten niets met zekerheid, ze geven alleen de meest waarschijnlijke antwoorden.

AI presenteert informatie met veel zelfvertrouwen, ongeacht of deze is bevestigd. Daarom vind je in de meeste AI-toepassingen de mededeling dat er fouten kunnen voorkomen.

AI-zoekopdrachten bieden een oplossing voor dit probleem: AI is gebaseerd op wat het op internet kan vinden.

Maar dit brengt andere risico’s met zich mee. Als de gegevens die de AI op je website vindt onvolledig of onnauwkeurig zijn, kan de AI besluiten deze alleen in aanvullende bronnen weer te geven of ze helemaal weg te laten. Zorg ervoor dat alle relevante informatie beschikbaar en actueel is en op een manier wordt gepresenteerd die de AI gemakkelijk kan verwerken.

Klantbeoordelingen vormen een goede bron van aanvullende informatie die AI kan gebruiken bij het aanbevelen van producten, met name bij meer specifieke zoekopdrachten. De beoordelingen moeten op een voor AI leesbare manier worden aangeboden, bijvoorbeeld in de vorm van een widget met een carrousel van beoordelingen.

Hoe zorg je ervoor dat jouw webshop de voor de hand liggende keuze is voor AI?

AI-zoekmachines belonen websites die precies aansluiten bij de behoeften van de gebruiker en duidelijk aangeven dat ze het waard zijn om te worden geciteerd. In de praktijk betekent dit dat een AI-zoekmachine in staat moet zijn om:

1. Je webshop te vinden;
2. Te begrijpen wat je te bieden hebt;
3. Te ontdekken dat jouw webshop beter is dan die van de concurrentie.

Door deze holistische aanpak is het moeilijker om de AI-resultaten te manipuleren met overmatige optimalisatie of soortgelijke trucs. In plaats daarvan is het belangrijkste doel bij SEO voor AI het wegnemen van alle belemmeringen in het besluitvormingsproces van de AI.

Kort gezegd: zorg ervoor dat je webshop beter toegankelijk is voor kunstmatige intelligentie dan die van je concurrenten.

Zorg ervoor dat de inhoud op je website toegankelijk is voor AI

De basisvereisten voor de AI-functies van Google zijn heel eenvoudig: als een pagina niet is geïndexeerd en geen zogenaamd snippet heeft, verschijnt deze niet in het AI-overzicht (Engels: AI Overview) of de AI-modus. Google legt in de handleiding over de AI-functies uit hoe dit werkt.

• Zet belangrijke inhoud in platte tekst. Als belangrijke informatie in afbeeldingen of scripts staat, is de kans groot dat AI deze niet ziet.
• Zorg ervoor dat de gestructureerde gegevens overeenkomen met wat gebruikers daadwerkelijk te zien krijgen. Google benadrukt nadrukkelijk dat gestructureerde gegevens (schema) moeten overeenkomen met de inhoud die op de pagina te zien is. Op basis daarvan wordt de betrouwbaarheid van de inhoud bepaald.
• Houd de gegevens in externe bronnen up-to-date. Google wijst er ook op dat je de gegevens in Merchant Center en je Bedrijfsprofiel actueel moet houden. Op basis daarvan wordt onder andere de authenticiteit van je webshop gecontroleerd.

Bouw een imago op als betrouwbare informatiebron voor AI

Als je aan de basisvereisten voldoet, is de volgende stap het optimaliseren van de inhoud voor AI. De kans bestaat dat je webshop al in de ‘kennis’ van het AI-model voorkomt. Maar als het om producten gaat, raadplegen AI-chatbots eerst de meest recente beschikbare bronnen (grounding) en genereren ze pas daarna een antwoord.

• Begin met transparantie. Geef duidelijk aan wie je bent (als organisatie), wat je aanbiedt (producten/diensten) en welke kanalen jouw merk vertegenwoordigen (consistente merkidentiteit). Dit vermindert de verwarring rond het merk en helpt AI om vermeldingen aan de juiste entiteit te koppelen.
• Haal de belangrijkste informatie eruit. Je content moet duidelijke kopjes, lijstjes en heldere uitleg bevatten. Beknopte beschrijvingen zijn voor AI makkelijker te verwerken dan al te uitgebreide alinea’s, vooral bij zoekopdrachten als ‘top X producten’ en vergelijkingen, waarbij AI veel bronnen doorzoekt.
• Gebruik gestructureerde gegevens als hulpmiddel. Uit een gecontroleerde test bleek dat van drie vrijwel identieke webpagina’s alleen die met goede gestructureerde gegevens in het AI-overzicht verscheen. Dit wijst erop dat volledigheid en juistheid belangrijker zijn dan het gebruik van Schema.org op zich.

Beschouw vertrouwen als een teken van authenticiteit

In AI-zoekmachines zijn vertrouwenssignalen, zoals beoordelingen of verhalen over een webshop, vaak bepalend voor de waarde die de AI eraan toekent.

Dit is precies waar veel SEO-strategieën op draaien. Je kunt geweldige content op je website hebben, maar als externe bronnen de betrouwbaarheid van je webshop niet voldoende bevestigen, kan kunstmatige intelligentie de voorkeur geven aan andere, betrouwbaardere webshops.

Oplossing: bouw ook buiten je website aan je autoriteit.

Beoordelingen op externe websites, activiteit op social media en het delen van user-generated content zijn een goed begin.

Niet elke branche werkt op dezelfde manier, dus is het de moeite waard om uit te zoeken wat het beste aanslaat bij jouw klanten.

Is mijn website zichtbaar in AI-zoekresultaten?

Je kunt geen controle uitoefenen over wat je niet kunt controleren. Begin dus met het onderzoeken van de zichtbaarheid, net zoals je klanten dat doen en houd vervolgens de statistieken bij die realistisch gezien meetbaar zijn.

Begin met een audit vanuit het perspectief van de koper

De eerste test is simpel: verplaats jezelf eens in de schoenen van je gemiddelde klant. Open ChatGPT, Perplexity of een andere AI-chatbot met een zoekfunctie en probeer het product te vinden dat jij aanbiedt.

Je kunt een prijsklasse, verzendregio of andere specifieke eisen opgeven, maar vermeld de naam van de webshop (of andere onderscheidende kenmerken) niet.

Als je website ook maar één keer in de suggesties verschijnt, is dat geweldig! Dat betekent namelijk dat de AI je webshop kan vinden. Als je webshop in geen enkel gespreksscenario voorkomt, kun je ervan uitgaan dat je webshop niet zichtbaar is voor de AI en dat er aanpassingen nodig zijn.

Houd de zichtbaarheid van je webshop in AI-zoekresultaten bij

Je kunt de relevantie van de AI-resultaten het beste volgen aan de hand van een reeks van 10 tot 20 zoekopdrachten die je klanten in de praktijk ook daadwerkelijk zouden gebruiken. Op die manier ben je niet afhankelijk van willekeurige tests.

Elke zoekopdracht handmatig controleren zou veel tijd kosten. Gelukkig zijn er tools die vermeldingen in AI monitoren en controleren of je domein voorkomt in de geciteerde bronnen, bijvoorbeeld in AI Overview van Google.

Grote SEO-platforms zoals SISTRIX, Ahrefs en Semrush bieden naast de klassieke SEO-rapporten ook AI-overzichtsfuncties. Waarschijnlijk maak je al gebruik van een van deze tools.

Houd je verwachtingen realistisch: deze tools hebben toegang tot zoekanalyses op basis van AI, omdat AI-chatbots dergelijke gegevens niet beschikbaar stellen. In plaats daarvan analyseren ze de ingevoerde zoektermen regelmatig handmatig, maar dan op grotere schaal.

Beschouw AI-gestuurd traffic als 'minimaal bevestigde vertoningen'

Wanneer AI-tools een klik genereren en je webshop bezoeken, zie je dit in je statistieken waarschijnlijk terug als verkeer via een verwijzing of als direct verkeer.

Daarom is het moeilijk om het verkeer precies toe te schrijven (in tegenstelling tot bij traditionele zoekopdrachten). Je moet dit dan ook beschouwen als het laagste bevestigde aantal keer dat de zoekopdracht via AI is uitgevoerd.

Samengevat

AI-zoekresultaten veranderen de spelregels, maar dat betekent niet dat er alleen maar risico’s aan verbonden zijn. Hoewel er minder klikken zijn en AI-gestuurde aanbevelingen de zichtbaarheid beïnvloeden, worden webshops die overzichtelijk, gemakkelijk te vinden en betrouwbaar zijn juist bevoordeeld.

Het goede nieuws is dat je je website niet volledig hoeft te vernieuwen. Duidelijke inhoud, gestructureerde gegevens en actuele informatie, in combinatie met een goede online aanwezigheid, zijn meestal voldoende om ervoor te zorgen dat je webshop wordt genoemd en aanbevolen, waardoor de overstap makkelijker is dan het misschien lijkt.